{"id":1059,"date":"2023-09-10T19:23:48","date_gmt":"2023-09-10T19:23:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/?p=1059"},"modified":"2023-09-12T08:21:51","modified_gmt":"2023-09-12T08:21:51","slug":"olumunun-44-yilinda-nazim-ve-isik-ogutcu-orhan-kemali-anlatti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/?p=1059","title":{"rendered":"\u00d6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn 44. Y\u0131l\u0131nda N\u00e2z\u0131m ve I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc, Orhan Kemal\u2019i Anlatt\u0131:"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\" style=\"font-style:italic;font-weight:400\">\u201cBabam\u0131z\u0131n Paral\u0131 m\u0131, Paras\u0131z m\u0131 Oldu\u011funu Kap\u0131y\u0131 \u00c7al\u0131\u015f\u0131ndan Anlard\u0131k\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ile Everest Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u201cZamana Kar\u015f\u0131 Orhan Kemal\u201d kitab\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmek amac\u0131yla Cihangir\u2019deki \u0130kbal Kahvesi\u2019ne u\u011frad\u0131\u011f\u0131mda bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ailesinin iki numaral\u0131 \u00e7ocu\u011fu N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc de oradayd\u0131. Ben sordum a\u011fabey N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ile karde\u015f I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc birlikte yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc\u2019y\u00fc her yerde g\u00f6rebiliyoruz. Paneller, s\u00f6yle\u015filer, televizyonlar, radyolar, anma toplant\u0131lar\u0131 vs\u2026 K\u0131saca Orhan Kemal ile ilgili her yerde\u2026 Ailenin di\u011fer \u00fcyelerini de hepsi bir arada olmasa bile Orhan Kemal\u2019i anma toplant\u0131lar\u0131nda, Orhan Kemal Halk K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nde g\u00f6rebiliyoruz\u2026 Siz nerelerdeydiniz, neler yapt\u0131n\u0131z bug\u00fcne kadar?<\/p>\n\n\n\n<p><br>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u0130T\u00dc\u2019den mezun bir petrol m\u00fchendisiyim. 1966 y\u0131l\u0131nda Batman\u2019a gittim. \u00c7al\u0131\u015fmak zorundayd\u0131m; eve mutlaka bir gelir sa\u011flamam\u0131z gerekti, babam\u0131n d\u00fczenli bir geliri yoktu. Dolay\u0131s\u0131yla okul i\u015fini ciddiye alarak, \u00fcniversiteyi de kay\u0131ps\u0131z olarak bitirdim ve i\u015fba\u015f\u0131 yapt\u0131m. \u0130stanbul\u2019dan \u00e7ok uzaklara d\u00fc\u015ft\u00fcm. Fakat bu benim edebiyattan, sanattan uzak kalmam\u0131 gerektiren bir durum de\u011fildi. Bulundu\u011fum da\u011fda, bay\u0131rdaki \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda da yan\u0131mda birka\u00e7 kitap ve dergi olurdu. Bu nedenden dolay\u0131 Orhan Kemal\u2019i anma g\u00fcnlerinde bulunamad\u0131m, olana\u011f\u0131m olmad\u0131. Da\u011fda bay\u0131rdayd\u0131m, \u015fimdi de Ankara\u2019da ya\u015f\u0131yorum. \u00c7olu\u011fum \u00e7ocu\u011fum b\u00fct\u00fcn d\u00fczenim orada. Emekli oldu\u011fum i\u00e7in, art\u0131k istedi\u011fim zaman gelebiliyorum \u0130stanbul\u2019a\u2026 I\u015f\u0131k ile her f\u0131rsatta  g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz, d\u00fc\u015f\u00fcnce al\u0131\u015fveri\u015finde bulunuyoruz. Geli\u015fmeleri Ankara\u2019dan izliyorum. Yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. I\u015f\u0131k edebiyat \u00e7evresinin i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bir tak\u0131m \u015feylerin geri plan\u0131n\u0131 \u00e7ok daha iyi biliyor. S\u0131ras\u0131<br>geldi\u011finde de anlatmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor bana\u2026 Orhan Kemal M\u00fczesi\u2019nin kurulmas\u0131 a\u015famas\u0131nda elimde bulunan b\u00fct\u00fcn belge ve e\u015fyalar\u0131 verdim, di\u011ferlerini de toplamas\u0131 i\u00e7in kendisine g\u00fc\u00e7 ve moral verdik. Bug\u00fcne kadar s\u00fcrekli olarak gelemememin \u00f6zel bir nedeni yok. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131ldan bu yana Orhan Kemal Roman Arma\u011fan\u0131 Se\u00e7ici Kurulu\u2019nun<br>bir \u00fcyesi olarak g\u00f6rev yap\u0131yorum. \u00d6mr\u00fcm\u00fcz s\u00fcrd\u00fck\u00e7e bu b\u00f6yle devam edecek. <\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Baban\u0131z yazman\u0131z\u0131 ister miydi? \u201cYaz o\u011flum!\u201d der miydi?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Tabii yazmam\u0131 isterdi, zaman zaman kimi konularda a\u00e7\u0131klamalar yapard\u0131. Ama zorlamazd\u0131. I\u015f\u0131k\u2019\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cZaman Kar\u015f\u0131 Orhan Kemal\u201d kitab\u0131n\u0131 okuyunca baz\u0131 \u015feyleri yeniden an\u0131msad\u0131m. Yap\u0131tlar\u0131n\u0131 yaz\u0131p da bunlardan para alamad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7erisinde -zaten g\u00fcn\u00fcbirlik ya\u015f\u0131yorduk- bir tak\u0131m bas\u0131mevlerinden ald\u0131\u011f\u0131 formalar\u0131 eve getirirdi. Birimiz okur, o da dilini d\u00fczeltirdi. Bu bi\u00e7imdeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yak\u0131ndan tan\u0131k oldum, ya\u015fad\u0131m. Bu kitab\u0131 okurken o g\u00fcnlere yeniden gittim.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kitap-1-709x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1063\" width=\"208\" height=\"301\" srcset=\"https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kitap-1-709x1024.jpg 709w, https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kitap-1-208x300.jpg 208w, https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kitap-1.jpg 727w\" sizes=\"(max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:400\">Kadir \u0130ncesu: Birlikte gidelim mi o g\u00fcnlere? Baban\u0131z ile bir g\u00fcn\u00fcn\u00fcz nas\u0131l ge\u00e7erdi?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Babam, sabaha kar\u015f\u0131 04.00 civar\u0131nda kalkard\u0131. Unkapan\u0131\u2019nda o zaman oturdu\u011fumuz ev iki katl\u0131yd\u0131. Gider kahvesini yapard\u0131. Kallavi bir fincan\u0131 vard\u0131. Sonra yukar\u0131 \u00e7\u0131kar, gelir masas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7erdi. Daktiloyla ba\u015flard\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya. Daktilonun ba\u015f\u0131na ge\u00e7ti\u011fi zaman, tutturabilmi\u015fse zaten, o akar giderdi kendili\u011finden\u2026 Daktilo ba\u015f\u0131nda, vermek istedi\u011fi konular\u0131, hayat\u0131 ya\u015fard\u0131. Sabah 07.30\u2019da Cibali T\u00fct\u00fcn Fabrikas\u0131n\u0131n i\u015fba\u015f\u0131 borusu \u00e7alard\u0131. 10.00 da mesaisi biterdi. Giyinir, ku\u015fan\u0131r geze geze Bab\u0131\u00e2li\u2019ye giderdi. Ak\u015fam eve geldi\u011finde de kafas\u0131nda i\u015flemek istedi\u011fi bir konu varsa, bize anlat\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcncemizi sorard\u0131. Daha k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flardayken, \u201cSu\u00e7lu\u201d roman\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 sokak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131 \u201cYav bu b\u00f6yle miydi?\u201d diyerek sorard\u0131. Ya\u015fam\u0131n i\u00e7inden de\u011fi\u015fik konularda yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bunlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 anlat\u0131mlar olmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Sizinle nas\u0131l zaman ge\u00e7irirdi. Birlikte oynar m\u0131yd\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Futbol oynard\u0131. Karde\u015fimle ben olurdum, babama kar\u015f\u0131. Babam iyi futbolcuydu. O oyunlar s\u0131ras\u0131nda ben bir cam k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Benim k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcm de anneme g\u00fcya cam\u0131 k\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6ylemiyor: \u201cAnne, abim cam\u0131 k\u0131rmad\u0131 haaa!\u201d<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Baban\u0131z\u0131n pe\u015fine tak\u0131l\u0131r m\u0131yd\u0131n\u0131z hi\u00e7\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Hay\u0131r. \u0130stanbul\u2019a geldi\u011fimizde 7 ya\u015f\u0131mdayd\u0131m. 9 ya\u015flar\u0131mdayken bir kez Meserret Kahvesi\u2019ne gitti\u011fimizi an\u0131ms\u0131yorum.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Sizlere sevgisini nas\u0131l g\u00f6sterirdi?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u00c7ocuklar\u0131 \u00e7ok severdi. Yaln\u0131z bize \u00f6zg\u00fc bir \u015fey de\u011fildi, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 severdi. \u00c7ocuklar\u0131n gelecek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Bizlere de sevgisini g\u00f6sterirdi. Elindeki olanaklar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bisk\u00fcvi, \u00e7ikolata al\u0131rd\u0131. Adana\u2019dayken bir pazar g\u00fcn\u00fc \u201cPikni\u011fe gidece\u011fiz\u201d dedi. \u201cBana bir u\u00e7urtma yap,\u201d demi\u015ftim. 6 ya\u015flar\u0131mdayd\u0131m. \u201cT\u00fch<br>yapamad\u0131m\u201d dedi sabahleyin. Fakat biraz sonra dolaptan \u00e7\u0131kard\u0131 u\u00e7urtmay\u0131. Ne kadar \u00e7ok sevindim. Bizi \u00e7ok mutlu etti, sevindirdi.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Ada\u015f\u0131n\u0131zla tan\u0131\u015fman\u0131z\u0131 anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Bursa Cezaevinde ayn\u0131 ko\u011fu\u015ftayd\u0131 N\u00e2z\u0131m Hikmet ile babam\u2026 Yaln\u0131z ya\u015famay\u0131, tek ba\u015f\u0131na bir ko\u011fu\u015fta kalmay\u0131 sevmedi\u011fi i\u00e7in babama \u201cSizinle kalabilir miyim?\u201d diyor. Babam o tarihte, kendisine g\u00f6re \u201chapishanenin en iyi \u015fairi\u2026\u201d O\u2019nu da a\u015fan bir b\u00fcy\u00fck dev gelmi\u015f ve kendisiyle kalmak istiyor. Babam sevinerek kabul ediyor. Babam tahliye olmadan bir s\u00fcre \u00f6nce \u201cO\u011flun olursa benim ad\u0131m\u0131 koyar m\u0131s\u0131n?\u201d diyor. Benden b\u00fcy\u00fck ablam var, Y\u0131ld\u0131z. Onu yaz\u0131lar\u0131nda ve babama yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131nda \u2018torunum\u2019 olarak \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. B\u00f6ylece ad\u0131m da N\u00e2z\u0131m oluyor. \u0130stanbul\u2019a<br>geldi\u011fimiz y\u0131ld\u0131. Babam da g\u00f6rmek istiyor N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019i\u2026 \u00d6nce Kad\u0131k\u00f6y\u2019deki evlerine gittik. Memet yeni do\u011fmu\u015f arabada, M\u00fcnevver Han\u0131m\u2026 N\u00e2z\u0131m Hikmet bizi ald\u0131 Yo\u011furt\u00e7u Park\u0131\u2019na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u00c7ok ne\u015feli, canl\u0131 ve bizimle de ilgilenen bir insan g\u00f6rd\u00fcm. \u0130lk ve son g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm oldu. Sonras\u0131nda da k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00fclkeyi terk etmek zorunda kald\u0131. Devam\u0131 gelmedi. Ama ben N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019i daha \u00f6nceleri, yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir i\u015ften dolay\u0131 tan\u0131yordum. Hapishanede dokuma at\u00f6lyesi kurmu\u015ftu. Orada dokunan bezlerden top top, babam Adana\u2019da pazarlas\u0131n diye g\u00f6ndermi\u015fti. O kuma\u015flar\u0131n kokusu bug\u00fcn bile burnumdad\u0131r. Ev i\u00e7inde ad\u0131 ge\u00e7ti\u011finde \u201cN\u00e2z\u0131m Dede\u201d dedi\u011fimi an\u0131ms\u0131yorum. \u0130stanbul\u2019daki kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131zda da ona \u201cDede\u201d demi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\"><br>Kadir \u0130ncesu: \u0130lk okudu\u011funuz Orhan Kemal \u00f6yk\u00fcs\u00fc ya da kitab\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yor musunuz?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Onu net olarak an\u0131msamam pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak \u201cBaba Evi\u201d, \u201cAvare Y\u0131llar\u201d ilk okudu\u011fum kitaplar\u0131ndan\u2026 Fener\u2019de oturdu\u011fumuz g\u00fcnlerde, babam\u0131n 72. Ko\u011fu\u015f hik\u00e2yesini yazd\u0131\u011f\u0131 o korkun\u00e7 g\u00fcn\u00fc an\u0131ms\u0131yorum. \u00c7ok so\u011fuk bir k\u0131\u015f g\u00fcn\u00fc\u2026 Tuna\u2019dan, Bo\u011faz\u2019a koca koca buzullar\u0131n geldi\u011fi d\u00f6nem. \u0130ki oda, iki odan\u0131n aras\u0131nda da k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir mutfak\u2026 Hayal meyal an\u0131ms\u0131yorum onu da\u2026 Felaket so\u011fuk; evde odun yok, k\u00f6m\u00fcr yok\u2026 Ablam, karde\u015fim, ben, annem ve babam evdeyiz. Babam yandaki odaya ge\u00e7ti. O s\u0131ralarda Olympos marka bir gazoca\u011f\u0131m\u0131z vard\u0131. \u00d6nce ispirtoyu yak\u0131yorsun, arkas\u0131ndan da fitil gazya\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekiyor ve yan\u0131yor\u2026 B\u00fct\u00fcn gece, eski yaz\u0131yla 72. Ko\u011fu\u015f hik\u00e2yesini kaleme ald\u0131. Yazar yazmaz co\u015fkusunu \u201cAtt\u0131\u011f\u0131m ta\u015f ku\u015fu vurdu\u201d bi\u00e7iminde dillendirmi\u015fti. Bir de yeni T\u00fcrk\u00e7e olarak yazd\u0131. Ertesi sabah giyindi, ku\u015fand\u0131, Fener\u2019den, Karadeniz Caddesi\u2019nden Fatih\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131. Oradan da Nuruosmaniye Camiinin oraya\u2026 Bir dergiye gitmi\u015f. Gidene kadar hayal ettiklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. \u201cK\u0131\u015f geldi, k\u0131za bir manto, eve odun, k\u00f6m\u00fcr almak gerek\u2026\u201d Hik\u00e2yeyi k\u0131saca \u00f6zetleyerek veriyor. Edit\u00f6r, hi\u00e7 para pul vermeden \u201cBiz bunu bir okuyal\u0131m, siz birka\u00e7 g\u00fcn sonra gelin\u201d diyor. Babam yeniden gitti\u011finde kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131km\u0131yorlar. Oradaki bir kap\u0131c\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015flar yaz\u0131y\u0131 almas\u0131 i\u00e7in. Kap\u0131c\u0131 \u201cOrhan Bey, hik\u00e2yeyi m\u00fcstehcen bulmu\u015flar\u201d diyerek dosyay\u0131 veriyor. Sonralar\u0131 ilk bas\u0131m\u0131n\u0131 Ekicigil Yay\u0131nlar\u0131 yay\u0131nlad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Bug\u00fcnk\u00fc \u201c72. Ko\u011fu\u015f\u201d de\u011fil, bir hik\u00e2ye o\u2026 M\u00fcstehcen diye bas\u0131lm\u0131yor\u2026 Daha sonra, yan\u0131lm\u0131yorsam D\u00fcnya gazetesi bunu yay\u0131nl\u0131yor. Arkas\u0131ndan babam onu geni\u015fletip kitap olarak \u00e7\u0131kart\u0131yor. Falih R\u0131fk\u0131 Atay, bir ba\u015fyaz\u0131s\u0131nda, \u201cT\u00fcrk edebiyat\u0131 bu yap\u0131tla her zaman \u00f6v\u00fcnecektir\u201d diye yaz\u0131yor. O yaz\u0131y\u0131 bulamad\u0131m. Ar\u0131yorum, bulaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: I\u015f\u0131k\u2019\u0131n \u00f6nemi burada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ara\u015ft\u0131r\u0131yor, didik didik ediyor. Ar\u0131yor, buluyor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Orhan Kemal\u2019in, telif ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde eve geli\u015fi nas\u0131l oluyordu?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Oooooh, e\u011fer paralanm\u0131\u015fsa harika bir \u015fey zaten\u2026 \u201c\u0130spinozlar\u201dda g\u00f6sterdi galiba. \u0130ki tane mor binlik\u2026 \u0130pe dizip, kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7ip bir tap\u0131nmad\u0131klar\u0131 kal\u0131yordu. Bizde tabii \u00f6ylesi de\u011fil. Babam, o teliften de bize ekstra pay ay\u0131r\u0131rd\u0131. \u015eamf\u0131st\u0131\u011f\u0131 al\u0131rd\u0131. Bu da bizim l\u00fcks\u00fcm\u00fcz olurdu. Adil olmas\u0131 i\u00e7in de herkese fincan ile da\u011f\u0131t\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Parantez a\u00e7ay\u0131m, bunu benim b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcm Kemali s\u00f6yledi: \u201cBabam\u0131n paral\u0131 m\u0131, paras\u0131z m\u0131 oldu\u011funu kap\u0131y\u0131 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ndan anlard\u0131k. \u00c7ok melodik, ritimli, g\u00fczel \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 zaman paral\u0131d\u0131r. E\u011fer \u00e7ok sert vurursa paras\u0131zd\u0131r\u2026 Annemin zaten uyar\u0131lar\u0131 ba\u015flar: \u201cBaban\u0131z\u0131n g\u00f6z\u00fcne g\u00f6z\u00fckmeyin, bir \u015fey demeyin, bir \u015fey istemeyin, bir kenarda durun, siniri yat\u0131\u015fana kadar\u2026\u201d Siniri yat\u0131\u015f\u0131nca zaten yeniden eski haline d\u00f6nerdi. Tabii bunu ancak ya\u015fayan insan anlar. Burada Orhan Kemal\u2019in bir \u2018an\u2019\u0131n\u0131 esprili olarak anlat\u0131yoruz ama O\u2019nun psikolojisini de \u00e7ok iyi anlamak gerek. Yap\u0131lacak, \u00f6denecek bor\u00e7 var, kira \u00f6denmemi\u015f ve paras\u0131z geliyorsunuz eve\u2026 Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn insan ger\u00e7ekten \u015fu an bile sars\u0131l\u0131yor.<br>Asl\u0131nda m\u00fcthi\u015f bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi yaz\u0131yor babam\u2026 Ama kimse fark\u0131nda de\u011fil. Bug\u00fcn bile fark\u0131nda de\u011fil. Kendi d\u00f6nemlerinde yazan Gorki, N\u00e2z\u0131m ve I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc, \u201cOrhan Kemal M\u00fczesi\u201dnde O\u2019Henry, Panait \u0130strati b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada tan\u0131n\u0131yor, okunuyor. Asl\u0131nda Orhan Kemal de b\u00f6yle\u2026 Ad vermeyeyim, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde gazetelerde yer alan<br>bir haber i\u00e7in ilgili \u00fclkedeki T\u00fcrkolog\u2019lara mektup yazd\u0131m. Yan\u0131t geldi: \u201cOrhan Kemal\u2019i bize an\u0131msatt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ederiz.\u201d Ben an\u0131msatmasam, Orhan Kemal an\u0131msanmayacak. Bu b\u00f6yle olmamal\u0131\u2026 Bir suskunluk var. Ben de d\u00e2hil olmak<br>\u00fczere herkes O\u2019Henry\u2019nin \u201cSon Yaprak\u201d \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc bilir. Niye d\u00fcnyadaki insanlar da Orhan Kemal\u2019in bir \u201c50 Kuru\u015f\u201dunu, \u201cUyku\u201dsunu, \u201c\u00c7ikolata\u201d hik\u00e2yesini bilmesin karde\u015fim?<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Peki, bilmeleri i\u00e7in bug\u00fcne kadar neler yap\u0131ld\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u0130\u015fte a\u011fabeyimle onu konu\u015fuyoruz 30 y\u0131l, bizim ajans\u0131m\u0131z da dahil olmak \u00fczere herkeste bir \u2018rehavet\u2019 olu\u015ftu. Hadi aileyi de katal\u0131m; aile de uyudu diyelim. Ama \u015fu son 12 y\u0131lda gelinen nokta g\u00f6rmezden gelinemeyecek bir sonu\u00e7 do\u011furdu. Orhan Kemal\u2019in yeniden do\u011fu\u015funa tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. \u015eimdi herkesi s\u0131navdan ge\u00e7irece\u011fiz. Biz de bu i\u015flerin i\u00e7indeyiz. 2014\u2019de Orhan Kemal\u2019in ya\u015f\u0131nda bu s\u0131navdan ba\u015far\u0131yla \u00e7\u0131kamayacak m\u0131y\u0131z; g\u00f6rece\u011fiz. Adana\u2019da Bilim ve Teknoloji \u00dcniversitesi isimli yeni kurulan bir \u00fcniversite var. Ad\u0131n\u0131n oraya verilmesi i\u00e7in ben t\u00fcm ilgililere yazd\u0131m,<br>verilmedi!<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Yan\u0131t geldi mi?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u0130ki yan\u0131t \u201c\u00c7ok zor!\u201d diye geldi. Neden \u201czor\u201d ben de bunu anlam\u0131\u015f de\u011filim. Yani bir yazar\u0131n ad\u0131n\u0131n bir \u00fcniversiteye verilmesi o \u00fclkeye de\u011fer katar\u2026 Bunun \u00f6rne\u011fi de var; Nam\u0131k Kemal \u00dcniversitesi Mehmet Akif \u00dcniversitesi\u2026 \u201cOrhan Kemal \u00dcniversitesi\u201d neden olmas\u0131n?<\/p>\n\n\n\n<p>Orhan Kemal\u2019in T\u00fcrk edebiyat\u0131ndaki yerinin ne oldu\u011funu h\u00e2l\u00e2 bilmeyen varsa, ben bir \u015fey diyemem. Ama Orhan Kemal T\u00fcrk edebiyat\u0131nda bir yerdeyse; ben bazen \u00e7ok daha iddial\u0131 konu\u015fuyorum, Orhan Kemal T\u00fcrkiye\u2019dir diyorum. Onu da slogan halinde herkes i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorlar ya. Oysa Orhan Kemal bunu daha \u00e7ok hak ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesi kucaklayan, iyi y\u00fcrekli bir insan. E\u011fer bug\u00fcn \u00e7e\u015fitli sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesini istiyorsak Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmleri var. Onu okumak yeterli olacakt\u0131r\u2026<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: O zaman Orhan Kemal\u2019in yeterince anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Evet anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, iyi incelenmedi\u011fi, ara\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ke\u015ffedilmedi\u011fi\u2026 Orhan Kemal b\u00fcy\u00fck m\u00fcthi\u015f bir kaynakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Orhan Kemal\u2019in pek \u00e7ok kitab\u0131 yabanc\u0131 dillere \u00e7evrildi. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda durumlar nas\u0131l?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u015eu ana kadar, resmi belgelere g\u00f6re 35 kitab\u0131 yabanc\u0131 dillere \u00e7evrildi. Anla\u015fmas\u0131 yap\u0131lanlarla birlikte bu say\u0131 50\u2019yi ge\u00e7iyor. Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131n\u0131 yay\u0131nlayan yay\u0131nevleri di\u011fer kitaplar\u0131n\u0131 da yay\u0131n programlar\u0131na al\u0131yorlar. En son Bulgaristan\u2019da bir yay\u0131nevi \u201cHan\u0131m\u0131n \u00c7iftli\u011fi\u201dni yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdiyse \u201cSu\u00e7lu\u201d, \u201cSokaklar\u0131n \u00c7ocu\u011fu\u201d ve \u201cSokaklardan Bir K\u0131z\u201d\u0131 yay\u0131nlamaya haz\u0131rlan\u0131yor. \u00c7in\u2019de d\u00f6rt kitab\u0131n\u0131 birden yay\u0131nlad\u0131lar. \u00c7in\u2019de TEDA kapsam\u0131nda on kitap \u00e7evrilmi\u015f \u015fu ana kadar; bunun d\u00f6rt tanesi Orhan Kemal kitab\u0131\u2026 Orhan Kemal\u2019in de\u011feri, bilinirli\u011fi katlanarak s\u00fcr\u00fcyor\u2026 Kulaklar\u0131mla duydum, yabanc\u0131 okurlar \u201cBu yazar\u0131 nas\u0131l ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f\u0131z, nas\u0131l g\u00f6z ard\u0131 etmi\u015fiz, nas\u0131l dikkat etmemi\u015fiz?!\u201d diyor. 1970 ile 2000 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda unutturulmu\u015f b\u00fcy\u00fck bir sanat\u00e7\u0131m\u0131z var ortada. Yabanc\u0131lar sahipleniyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Asl\u0131nda otuz y\u0131l i\u00e7erisinde de bitmedi. Bunun en belirgin \u00f6rne\u011fini anlatay\u0131m: Orhan Kemal anmalar\u0131nda konu\u015fmalar yapan T\u00fcrkel Miniba\u015f anlatm\u0131\u015ft\u0131 bana; \u201cBen ekonomi profes\u00f6r\u00fcy\u00fcm. Bunu, Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131n\u0131 okuduktan sonra kendi i\u00e7ime \u00e7ok iyi bir bi\u00e7imde yerle\u015ftirdim, anlad\u0131m. Bunun i\u00e7in de e\u011fitim s\u00fcrecinde, \u00f6\u011frencilerimden her y\u0131l iki tane Orhan Kemal kitab\u0131 okumalar\u0131n\u0131 istiyorum.\u201d demi\u015fti. Orhan Kemal\u2019in \u00f6nemi \u015furada; kendisi de, kalemi de ya\u015fam\u0131n i\u00e7erisinde\u2026 Zeki ve dikkatli bir insand\u0131. Ger\u00e7ek olan\u0131, perde arkas\u0131nda olabilecekleri, kendi y\u00f6ntemleriyle \u00e7\u00f6zebiliyordu. Bunun sonucunda g\u00f6zleyerek ortaya koydu\u011fu bir s\u00fcreci politik ve sosyoekonomik yap\u0131s\u0131yla vermeyi bildi. Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131n\u0131 inceleyen herhangi bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 bir tak\u0131m<br>sosyoekonomik ger\u00e7eklere o g\u00fcnlerin sosyal yap\u0131s\u0131na varabilecek bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ve ger\u00e7ekli\u011fe sahip oldu. Bu durum, olaylar\u0131 kamera ile g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenin \u00e7ok \u00f6tesinde bir durumdur. Sadece g\u00f6r\u00fcneni de\u011fil, g\u00f6r\u00fcnmeyeni de vermek\u2026 Bu durum \u00e7ok \u00f6nemli.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: S\u00f6z a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fken anne ve baban\u0131z\u0131n tan\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 da sizden dinlesek\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Adana, D\u00f6\u015feme Mahallesi, Milli Mensucat Tekstil Fabrikas\u0131\u2026 Babam orada k\u00e2tip, annem de dokumada \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Diyorum ya Orhan Kemal bir T\u00fcrkiye hik\u00e2yesi asl\u0131nda\u2026 1930\u2019lar\u0131 o fabrika \u00fczerinden \u00e7ok iyi anlat\u0131yor\u2026 A\u011fal\u0131\u011f\u0131 yans\u0131t\u0131yor; modern a\u011fa, onun orta\u011f\u0131 cahil a\u011fa, \u0130talyan m\u00fchendis var; onlar\u0131n s\u00fcrt\u00fc\u015fmesi, ku\u015fak \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131\u2026<br>Orada bir de a\u015fk filizleniyor. Annem de \u00e7ok g\u00fczel bir Bo\u015fnak k\u0131z\u0131\u2026 Herkesin vuruldu\u011fu bir kad\u0131n. Babam da kendisine g\u00f6re yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131, d\u00f6nemin iyi futbolcular\u0131ndan\u2026 Tan\u0131nan bir insan. Fabrika i\u00e7erisinde, gidi\u015f geli\u015flerinde annemi g\u00f6r\u00fcyor ve \u00e2\u015f\u0131k oluyor. Annemi babas\u0131ndan \u0130zzet Usta\u2019y\u0131 arac\u0131 koyarak istetiyor. Kitaplar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck kahramanlar\u0131 vard\u0131r; \u0130zzet Usta, \u0130lyas Usta\u2026 Bu ustalarda birisini simgeler. O \u2018Usta\u2019 a\u011fabeyimin ad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019tir. Babam bazen daha da ileri gider tan\u0131m\u0131n\u0131 yapar: \u2018Sar\u0131 sa\u00e7l\u0131, mavi g\u00f6zl\u00fc\u2026\u201d \u2018Usta\u2019y\u0131 iyi bilir. Ama o \u2018Usta\u2019lar hi\u00e7bir zaman sloganc\u0131 de\u011fildir. \u00c7ok akl\u0131 ba\u015f\u0131ndad\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, \u2018kitap okuyun\u2019 der. \u201cAvare Y\u0131llar\u201dda babam \u00e7ok g\u00fczel anlat\u0131r. \u0130zzet Ustayla da gidip, istemi\u015fler. \u0130zzet Usta da babam\u0131n babas\u0131n\u0131, kim oldu\u011funu anlatm\u0131\u015f. Oran\u0131n ahalisi dedemi biliyor tabii. \u201cYav, \u00f6yle bir adam\u0131n o\u011fluna veriyorum k\u0131z\u0131m\u0131; hi\u00e7 ba\u015fl\u0131k ma\u015fl\u0131k da istemem, al bir \u00e7ul, sar k\u0131z\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u201d diyor. Babam da diyor ki: \u201cAman ustam, k\u0131z\u0131n babas\u0131 babama de\u011fil bana veriyor k\u0131z\u0131. Bir yanl\u0131\u015fl\u0131k olmas\u0131n.\u201d \u00c7\u00fcnk\u00fc kendisinin ne oldu\u011funu<br>\u00e7ok iyi biliyor. Bu yokluk i\u00e7erisinde evleniyor. Hatta bir mektup var. 2014\u2019te o mektuplar\u0131 \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131m. Dedem \u00fc\u00e7 mektup yazm\u0131\u015f babama. 1937\u2019deki mektubunda \u201cBir tarladan icar alacaks\u0131n. O icar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015furaya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 \u015furaya ver, \u015fu kadar\u0131n\u0131 da kendiniz kullan\u0131n\u201d diyor. B\u00f6yle de bir jest yap\u0131yor dedem. Ba\u015flar\u0131nda babaanne var. Babaannenin bir evinin odas\u0131na yerle\u015fiyorlar. Konu kom\u015fudan, akrabadan hava atmak i\u00e7in bir tak\u0131m e\u015fyalar al\u0131n\u0131yor, tak\u0131lar tak\u0131l\u0131yor ki konu kom\u015fuya zengin bir aileye gelin gitti\u011fi izlenimi verilsin. Belli bir s\u00fcre sonra da hepsi geri gidiyor al\u0131nanlar\u0131n\u2026 Babam \u201cAvare Y\u0131llar\u201d\u0131n sonunu \u00e7ok g\u00fczel bitirir. Kitaplar\u0131n\u0131n sonlar\u0131nda bin, iki bin sayfal\u0131k kitaplara konu olacak malzemeler var. Babam \u00f6\u011fle yeme\u011fine geliyor, annem bir yata\u011f\u0131n \u00fczerinde oturuyor.<br>Etrafta e\u015fya kalmam\u0131\u015f, elbiseler, tak\u0131lar gitmi\u015f hi\u00e7bir \u015fey kalmam\u0131\u015f, o nedenle \u00fczg\u00fcn, oturuyor. Annem anlat\u0131yor durumu; babam\u0131n da haberi var, ama s\u00f6yleyememi\u015f anneme. Annemin deste\u011fi de \u00e7ok \u00f6nemli\u2026 Babam da bu peri\u015fanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcyor. Babam\u0131n kad\u0131n kahramanlar\u0131, erke\u011fin yan\u0131nda bir g\u00fc\u00e7 olarak dururlar. Her zaman ba\u015f\u0131 diktir. Orada Cemile bunu \u00e7ok g\u00fczel vurguluyor: \u201cAld\u0131rma kocac\u0131\u011f\u0131m ald\u0131rma, herkes sak\u0131z \u00e7i\u011fner ama \u00e7ingene k\u0131z\u0131 tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131r\u2026\u201d Son c\u00fcmle ise \u015f\u00f6yledir, babam\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131: \u201cHayat\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmaya devam ettik.\u201d \u0130ki c\u00fcmle. Bu iki c\u00fcmle bu yap\u0131tlar\u0131n \u015faheser olmas\u0131na yetecek g\u00fc\u00e7tedir. Hem \u201cAvare Y\u0131llar\u201dda hem de \u201cEskici ve O\u011fullar\u0131\u201dnda ge\u00e7en bir s\u00f6z\u00fc vard\u0131r: \u201cKara g\u00fcn karar\u0131p gitmez.\u201d Yeni bir ke\u015fifmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcyor herkes. De\u011fil, kitaplarda neler var. Ne paragraflar, ne c\u00fcmleler. Babam bunlar\u0131 da \u201cTarihe bir \u015fey kals\u0131n \u201c diye s\u00f6ylememi\u015f. O kadar ola\u011fan, o kadar hayat\u0131n i\u00e7inden ki s\u00f6yledikleri. Ama bug\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde m\u00fcthi\u015f bir felsefi yap\u0131ya sahip oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Hatta Selim \u0130leri\u2019yle bir g\u00fcn s\u00f6yle\u015firken \u201cBaban\u0131n \u2018\u00d6nce Ekmek\u2019 \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn ilk c\u00fcmlesi alt\u0131 y\u00fcz sayfal\u0131k kitaba bedeldir\u2026\u201d dedi. Demek ki yaln\u0131zca ben de\u011fil ba\u015fkalar\u0131 da benzer bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Evrensel bir duruma geldi bu konu. Pakistan\u2019da \u201cN\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019le 3,5 Y\u0131l\u201d yay\u0131nland\u0131. Yay\u0131nc\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli \u015feyler s\u00f6yl\u00fcyor. Orhan Kemal\u2019i \u201dBaba Evi\u201d, \u201cAvare Y\u0131llar\u201d, \u201cCemile\u201d, \u201c72. Ko\u011fu\u015f\u201d ve \u201cN\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019le 3,5 Y\u0131l\u201d kitaplar\u0131yla tan\u0131yor. Benim bir \u015fey s\u00f6ylememe gerek yok, Farrukh Sohail Goindi\u2019nin s\u00f6ylediklerine bakal\u0131m: \u201cOrhan Kemal&#8217;in edebiyat\u0131, kendisinin oldu\u011fu kadar T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n da ya\u015fam\u0131n\u0131n ger\u00e7ek bir yans\u0131mas\u0131\u2026 Onun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ak\u0131c\u0131 kalemi, \u00f6nemi zamanla artan bir edebiyat \u00fcretiyor. Bu y\u00fczlerce y\u0131l k\u0131talar\u0131 y\u00f6neten ve \u015fimdi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerini ayd\u0131nlatan bir uygarl\u0131\u011f\u0131n edebiyat\u0131d\u0131r. Orhan Kemal&#8217;in yap\u0131tlar\u0131, Pakistanl\u0131lar i\u00e7in hen\u00fcz yeni olmas\u0131na kar\u015f\u0131n bizim yazarlar\u0131m\u0131z\u0131, entelekt\u00fcellerimizi, d\u00fc\u015f\u00fcn insanlar\u0131m\u0131z\u0131, bizimle benzer konulardan dolay\u0131 \u00e7ekiyor. T\u00fcrk uygarl\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgedeki di\u011fer k\u00fclt\u00fcrler \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir etki b\u0131rakan muhte\u015fem bir uygarl\u0131k. T\u00fcrk yazarlar\u0131 da unutulmaz klasik edebiyat \u00fcrettiler ve inan\u0131yorum ki bu hazine a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131 ve di\u011fer k\u00fclt\u00fcrlere de tan\u0131t\u0131lmal\u0131. Orhan Kemal&#8217;in edebiyat\u0131, kendisinin oldu\u011fu kadar T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n da ya\u015fam\u0131n\u0131n ger\u00e7ek bir yans\u0131mas\u0131. O toplumun alt ve \u00fcst kesimi aras\u0131ndaki dinamikler ile anlat\u0131m\u0131na g\u00fc\u00e7 veren ilerici bir yazar. O toplumunun kaba ve trajik yan\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Onun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ak\u0131c\u0131 kalemi, \u00f6nemi zamanla artan bir edebiyat \u00fcretiyor. Bu y\u00fczlerce y\u0131l k\u0131talar\u0131 y\u00f6neten ve \u015fimdi \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerini ayd\u0131nlatan bir uygarl\u0131\u011f\u0131n edebiyat\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Orhan Kemal\u2019in \u201cYar\u0131na birka\u00e7 kitab\u0131m kal\u0131r m\u0131, kal\u0131rsa yeter\u201d diye bir t\u00fcmcesi var. Kald\u0131 m\u0131 ger\u00e7ekten Orhan Kemal?<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kadir-Isik-ve-Nazim-Ogutcu.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-1065\" width=\"454\" height=\"301\" srcset=\"https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kadir-Isik-ve-Nazim-Ogutcu.jpg 1000w, https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kadir-Isik-ve-Nazim-Ogutcu-300x199.jpg 300w, https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kadir-Isik-ve-Nazim-Ogutcu-768x510.jpg 768w, https:\/\/www.yasamsanat.net\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/Kadir-Isik-ve-Nazim-Ogutcu-750x498.jpg 750w\" sizes=\"(max-width: 454px) 100vw, 454px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Kalmaz olur mu? Orhan Kemal\u2019in asl\u0131nda bize gereksinimi yok. O, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7. O hep kalacak. I\u015f\u0131k, N\u00e2z\u0131m olsa da olmasa da hep kalacak. Ama daha g\u00fc\u00e7l\u00fc kalmas\u0131 gerek. Biz, bu hayat\u0131 ger\u00e7ekten her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131yla \u00e7eken insanlar olarak, \u00e7ok daha iyi yerlerde, zirvede, zirvelerde olmas\u0131n\u0131 hep arzuluyoruz. Bunu biz birinci ku\u015fak olarak g\u00f6rmek istiyoruz. E\u011fer bunu g\u00f6r\u00fcrsek, i\u015fte o zaman do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015f oldu\u011fumuzu, babam\u0131z\u0131 do\u011fru bir zemine oturttu\u011fumuzu g\u00f6rm\u00fc\u015f oluruz. Yoksa Orhan Kemal\u2019e hi\u00e7bir \u015fey olmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Ben de bir \u015fey eklemek istiyorum. \u015e\u00f6yle bir izlenim edinmek m\u00fcmk\u00fcn: \u201cYa i\u015fte bir tak\u0131m \u015feyleri anlat\u0131yor, sonunda bir slogan yok\u201d O laflar\u0131n, davran\u0131\u015flar\u0131n hepsi birer slogand\u0131r. O, edebiyat yaparken belli bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla koyuyor ortaya.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: \u201cZamana Kar\u015f\u0131 Orhan Kemal\u201d de okudum yeniden. S\u0131tk\u0131 Amcan\u0131z \u00f6l\u00fcmle pen\u00e7ele\u015firken, baban\u0131z daktilosunun ba\u015f\u0131nda yaz\u0131yor. K\u0131\u015f gelmi\u015f; ya\u011fmur, kar, so\u011fuk. Evde odun k\u00f6m\u00fcr var m\u0131? \u00c7ocuklar ne yiyecek, kira nas\u0131l \u00f6denecek? Bu kadar s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7erisinde birbirinden de\u011ferli yap\u0131tlar olu\u015fturmak da \u00e7ok zor\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Bir de, ka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde ka\u00e7 kitap yazd\u0131\u011f\u0131na bak\u0131n. 21 y\u0131l i\u00e7erisinde 54 kitap.<br>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Diyorum ya, asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 hik\u00e2yesi yaz\u0131yor ama fark\u0131nda bile olmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: \u201cZamana Kar\u015f\u0131 Orhan Kemal\u201dde neler var?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: 100\u2019\u00fcn \u00fczerinde yaz\u0131 var. Bir \u00f6vg\u00fc, kutsama kitab\u0131 de\u011fil. Elimde be\u015f kitap haz\u0131rlayacak kadar malzeme vard\u0131. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu, Orhan Kemal\u2019in yap\u0131tlar\u0131n\u0131 \u00f6ven yaz\u0131lard\u0131. \u00d6rnek olarak birer tane ald\u0131m. Ayr\u0131ca ele\u015ftiri yaz\u0131lar\u0131n\u0131 derledim. Bir de r\u00f6portajlar var. R\u00f6portajlar, Orhan Kemal\u2019i tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynak. \u015eimdi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi babam konu\u015fuyor da ben de onu dinliyor gibiyim. Hem benim, hem de ilerde pek \u00e7ok ara\u015ft\u0131rmac\u0131 i\u00e7in bir yazar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, neleri \u00f6ne \u00e7\u0131karmal\u0131, yazma bi\u00e7imleri gibi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 veriyor. \u00d6zellikle \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin derslerinde yararlanabilecekleri \u00f6nemli bir kaynak\u2026 Babam\u0131n, N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019ten edindi\u011fi en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011finin \u2018bakmay\u0131 bilmek\u2019 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bakmas\u0131n\u0131 bileceksin ki, g\u00f6r\u00fclmesi gerekeni g\u00f6resin.<\/p>\n\n\n\n<p>Kafamdaki bir sorunun yan\u0131t\u0131n\u0131 da buldum. Ne babama ne de anneme sormad\u0131m. 1969\u2019da Moskova\u2019ya gitti\u011finde N\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in mezar\u0131na gitti mi, gitmedi mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc N\u00e2z\u0131m Hikmet Enstit\u00fcs\u00fc\u2019ne mektuplar g\u00f6t\u00fcrd\u00fc, N\u00e2z\u0131m Hikmet ile ilgili konu\u015fmalar yapt\u0131. Hepsini biliyorum. Ama mezara gitmemesi gibi bir \u015fey zaten olamazd\u0131. Fakat bu kitaptaki bir r\u00f6portaj\u0131ndaki bir yan\u0131t, benim i\u00e7in \u00f6nemliydi. \u015e\u00f6yle diyor orada: \u201cN\u00e2z\u0131m Hikmet\u2019in o bildi\u011fim imzas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra inand\u0131m \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcne.\u201d Bulgar Radyosu\u2019nda yap\u0131lan son r\u00f6portajlar\u0131 var. Bulgar gazetecileriyle yap\u0131lan ilgin\u00e7 s\u00f6yle\u015filer var. Ya\u015far Kemal\u2019in babamla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnceleri var. D\u00f6nemin b\u00fct\u00fcn yazarlar\u0131 zaten arkada\u015f. R\u0131fat Ilgaz, \u00dcmit Ya\u015far O\u011fuzcan r\u00f6portaj yaz\u0131yor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn pek \u00e7ok yazar\u0131n\u0131n da yaz\u0131lar\u0131 var kitapta.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Devam eden \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z var m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Orhan Kemal bir hazine. O\u2019nda bitmez. Bir Orhan Kemal Foto\u011fraf Alb\u00fcm\u00fc yapmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum<br>2014\u2019de Orhan Kemal\u2019in mektuplar\u0131 \u201cE\u015fe Dosta Selam\u201d ad\u0131yla yay\u0131nlanacak. Hem yazd\u0131\u011f\u0131 hem de kendisine yaz\u0131lan mektuplar yer alacak bu \u00e7al\u0131\u015fmada. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 mektupla\u015fmalar oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da uzun s\u00fcr\u00fcyor. Orhan Kemal\u2019in<br>kitapla\u015fmam\u0131\u015f \u00f6yk\u00fclerini kitapla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m. Toplama a\u015famas\u0131nday\u0131m. Uzun ve titiz bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 gerektiriyor. Bu aramalar s\u0131ras\u0131nda ilgin\u00e7 \u015feyler \u00e7\u0131karsa da \u015fa\u015f\u0131rmam. Ge\u00e7enlerde babam\u0131n sar\u0131 defterleri i\u00e7inde Eyl\u00fcl 1957\u2019de tuttu\u011fu bir not g\u00f6rd\u00fcm: \u201cG\u00fcnd\u00fcz gazetesi, Eyl\u00fcl 100 \u2013 Ekim 150 TL\u201d Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 b\u00f6yle bir ipucu yakalad\u0131\u011f\u0131 zaman<br>durmas\u0131 olanaks\u0131z. G\u00fcnd\u00fcz gazetesini buldum. G\u00fcnd\u00fcz\u2019de yay\u0131nlanan \u00f6yk\u00fclerini \u00e7\u0131kard\u0131m. \u201cGavurun K\u0131z\u0131\u201d, \u201cSon Kur\u015fun\u201d ad\u0131yla \u00e7\u0131km\u0131\u015f. \u201cOyuncu Kad\u0131n\u201d, \u201cKonya Oturak \u00c2lemleri\u201d diye tefrika edilmi\u015f. \u201c\u0130ki Damla G\u00f6zya\u015f\u0131\u201d ayn\u0131 adla yay\u0131nlanm\u0131\u015f. Fakat yazar b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u2018T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ok \u00f6nemli, \u00fcnl\u00fc ses sanatk\u00e2r\u0131\u2019 diyordu. O \u00f6yk\u00fc daha sonra<br>\u0130lhan Fahri Demir ad\u0131yla yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 kitapta yer alm\u0131\u015f. \u201cSon Kur\u015fun\u201d ve \u201cKonya Oturak \u00c2lemleri\u201d de \u0130lhan Fahri ad\u0131yla yay\u0131nlanm\u0131\u015f.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Ba\u015fka takma ad kullanm\u0131\u015f m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u0130lhan Fahri, \u0130lhan Fahri Demir\u2026 \u015eimdi de Hayrullah G\u00fc\u00e7l\u00fc diye ar\u0131yorum. Bir tak\u0131m gazetelerde bu adla \u00f6yk\u00fcler yazm\u0131\u015f. Babam\u0131n birisine imzalad\u0131\u011f\u0131 bir kitap var; \u201c\u0130lhan Fahri, benim di\u011fer ad\u0131m\u201d diyor. Bunlar\u0131 ipucu olarak oraya buraya yazm\u0131\u015f, siz bulacaks\u0131n\u0131z. 30 y\u0131lda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bu b\u00f6l\u00fcmleri hep atlam\u0131\u015flar. Bunlar \u00e7ok daha<br>\u00f6nceden bulunmal\u0131yd\u0131. Bir yazar dostumuz da s\u00f6yledi: \u201cE\u011fer Orhan Kemal bir Frans\u0131z yazar\u0131 olsayd\u0131, \u00fczerine bin tane ara\u015ft\u0131rma kitab\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131.\u201d Say\u0131 o kadar az ki\u2026 Ya\u015far Kemal de dedi \u201cOrhan Kemal bir Rus veya Amerikal\u0131 yazar olsayd\u0131, bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya tan\u0131rd\u0131.\u201d Bu \u00e7ok do\u011fru bir saptama\u2026 Bir tak\u0131m \u00e7elmeler, ayak oyunlar\u0131, en yak\u0131n bildi\u011fi insanlar taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanmalar. Babam reklam\u0131 seven, kendini \u00f6ne \u00e7\u0131karan bir insan de\u011fil, gidip gazeteleri dola\u015fs\u0131n \u2018beni<br>parlat\u0131n\u2019 desin! Kesinlikle b\u00f6yle yapmaz. Ama yap\u0131tlar\u0131 var, g\u00f6r\u00fcls\u00fcn istiyor. Orhan Kemal ve d\u00f6neminin yazarlar\u0131 \u2013ki \u00e7o\u011fu yak\u0131n dostuydu- bir \u00e7a\u011f\u0131 kapat\u0131p, bir \u00e7a\u011f\u0131 a\u00e7t\u0131lar. Toplum olarak, o kitaplarda anlat\u0131lanlar\u0131n h\u0131z\u0131na ula\u015f\u0131p, o d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc demokratik olarak yapabilseydi toplum, Orhan Kemal ve toplumcu yazarlar \u00e7ok daha ba\u015fka bir konumda olur, hepsi ba\u015f tac\u0131 edilirdi. Onlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yoldan pek \u00e7ok yazar daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ilerleyebilirdi. Bu a\u00e7\u0131dan Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131n\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131nda yay\u0131nlanma i\u015finin de \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n yol a\u00e7\u0131c\u0131lar\u0131, amiral gemileri olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Onlar\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 her g\u00fczerg\u00e2htan, arkadaki b\u00fct\u00fcn edebiyat\u00e7\u0131lar \u00e7ok rahat gider. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar T\u00fcrk toplumunu, edebiyat\u0131n\u0131, insan\u0131n\u0131 tan\u0131t\u0131r. Bu tan\u0131tma, di\u011fer yazarlar\u0131n da daha rahat tan\u0131nmas\u0131n\u0131 getirir. Son 12 y\u0131lda ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yolun, nereye gitti\u011fimizin g\u00f6stergesi kitaplar\u0131n\u0131n \u00e7evrisidir.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Diziler?<\/p>\n\n\n\n<p>I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: Sinema, televizyon d\u00fcnyas\u0131, kitap ayr\u0131 mecralar. Orhan Kemal\u2019in ad\u0131n\u0131 duymam\u0131\u015f, ne yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen okuyucuya-izleyiciye bir d\u00fc\u015f\u00fcnce vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli. Orhan Kemal\u2019in toplumsal bellekte yeniden yer etmesi, canl\u0131 tutulmas\u0131, g\u00fcndeme gelmesi, kitaplar\u0131n\u0131n yeniden okunup incelenmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir unsur. Ben<br>\u00f6nemsiyorum. Ba\u015flay\u0131p, bitiyor. Bu durum ailemi\u0002zin paray\u0131 \u00e7ok da \u00f6n planda tutmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6s\u0002tergesi asl\u0131nda\u2026<br>Diziler sayesinde merak edenler Orhan Kemal kitaplar\u0131na rahatl\u0131kla ula\u015fabilirler. Orhan Kemal\u2019i okumaya ba\u015flad\u0131klar\u0131nda, hayatlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fece\u011fine inan\u0131yorum. Orhan Kemal onlar\u0131 y\u00fcre\u011finden yakalayacakt\u0131r; \u00f6m\u00fcr boyu da o dostluk ve beraberlik s\u00fcr\u00fcp gidecektir. Konu\u015ftu\u011fum pek \u00e7ok ki\u015fi ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6yler: \u201cK\u00fct\u00fcphanemizin en \u00f6nemli yerinde Orhan Kemal\u2019in kitaplar\u0131 var.\u201d Ge\u00e7enlerde 80 ya\u015f\u0131n\u0131 ge\u00e7mi\u015f bir Orhan Kemal okuru geldi, \u201cBenim ba\u015fucumda \u00fc\u00e7 tane Orhan Kemal kitab\u0131 hep durur\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p style=\"font-style:italic;font-weight:500\">Kadir \u0130ncesu: Baban\u0131z\u0131n \u201cOrhan Kemal\u201d oldu\u011funu ne zaman anlad\u0131n\u0131z?<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc: \u00d6yle ilgin\u00e7 bir soru ki\u2026 \u015eimdiye kadar akl\u0131ma bile gelmemi\u015fti. Bildim bileli \u201cOrhan Kemal\u201d olarak bilirim. Okul s\u0131ralar\u0131nda babam\u0131n ad\u0131n\u0131 sorduklar\u0131nda Mehmet Ra\u015fit \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc derdim. Orhan Kemal\u2019i ne zaman fark ettiniz derseniz i\u015f biraz daha de\u011fi\u015fiyor. Orhan Kemal\u2019i anlayabilmem ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda oldu? Babam\u0131n \u00f6nerdi\u011fi \u201c\u0130ki \u00c7ocu\u011fun<br>Devri\u00e2lemi\u201d adl\u0131 kitab\u0131 okuduktan sonra, kendi kitaplar\u0131n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m. \u201cBaba Evi\u201d ve \u201cAvare Y\u0131llar\u201d ile ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7ti. Yazarken kurgulad\u0131\u011f\u0131 konular\u0131 bizimle de konu\u015furdu. Zaten oradan da haz\u0131rl\u0131kl\u0131yd\u0131k. Kitap \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra da al\u0131p okuyabiliyorduk. Yani \u201cOrhan Kemal\u201di \u00e7ok eski tarihlerden beri tan\u0131yorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBabam\u0131z\u0131n Paral\u0131 m\u0131, Paras\u0131z m\u0131 Oldu\u011funu Kap\u0131y\u0131 \u00c7al\u0131\u015f\u0131ndan Anlard\u0131k\u2026\u201d I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ile Everest Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan \u201cZamana Kar\u015f\u0131 Orhan Kemal\u201d kitab\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmek amac\u0131yla Cihangir\u2019deki \u0130kbal Kahvesi\u2019ne u\u011frad\u0131\u011f\u0131mda bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ailesinin iki numaral\u0131 \u00e7ocu\u011fu N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc de oradayd\u0131. Ben sordum a\u011fabey N\u00e2z\u0131m \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc ile karde\u015f I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc birlikte yan\u0131tlad\u0131. Kadir \u0130ncesu: I\u015f\u0131k \u00d6\u011f\u00fct\u00e7\u00fc\u2019y\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1067,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1059"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1059"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1059\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1144,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1059\/revisions\/1144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1067"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1059"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1059"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.yasamsanat.net\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1059"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}